Jumat, 09 Desember 2011

Deklarasaun PD ba Conta Geral do Estado 2010

Deklarasaun PD ba Conta Geral do Estado 2010

INTERVENSAUN
PARTIDO DEMOCRATICO KONA BA
CONTA GERAL DO ESTADO DE 2010
PARLAMENTO NACIONAL TIMOR LESTE
NOVEMBRO DE 2011
-----------------------------------------------------------------------------------------------

Nai Presidente Parlametu Nasional, Nai premeiro Ministro, Maluk deputado, Ministro no Sec.Est  sira no publiku tomak mak hadomi

“Kaer Metin Ukun Rasik An no Hari Nasaun Hosi Baze”
Ne’e mak vizaun Partido Democratico, no ne’e mak prinsipiu Partido Democratico nian, nudar mata dalan ida, hodi koloka nia pozisaun politika, ba sorumutuk ohin, entre ukun nain sira, iha uma fukun Parlamento Nacional.

Partido Democratico konsiente katak, loron ida ohin, loron nebe importante ba vida moris Estado de Direitu Democratico, hanesan Republika Democratica de Timor Leste. Loron ida ohin, loron nebe importante, tamba ukun nain sira hosi fukun ida-ida, Parlamento Nacional, Guvernu no Tribunal de Recurso, hatudu ona ba publiku no ba mundu tomak, kualidade intelektual, sensibilidade ba kestaun legal no responsabilidade moral, katak, nasaun ida ne’e, tenki nakloke an ba publiku no nakloke an ba mundu, kona ba pratika lideransa, kualidade gestaun administrasaun, no hahalok tomak kona  ba ukun no bandu hosi guvernasaun ida, li-liu iha pratika zere osan mina nian.

Nudar lider no nudar Timor nia oan, ita tenki orgulho ba saida mak ita bele halo ohin, no saida mak ita mehi atu halo aban, mos tau metin iha neon ho laran, ba buat nebe mak ita husik no halot iha pasadu. Ita nudar lider no nudar Timor nia oan, tenki mos orgulho tamba buat nebe ohin ita halo, hodi halore no haklaken Conta Geral do Estado (CGE) ba publiku, hatudu mai ita katak nasaun barak iha mundu, hanesan iha Europea, Amerika, Afrika no Asia, mos seidauk halo hanesan buat nebe ohin ita halo.

Nai Presidente Parlametu Nasional, Nai premeiro Ministro, Maluk deputado, Ministro no Sec.Est  sira no publiku tomak mak hadomi
Ho hanoin atu valoriza ba buat nebe ita halo ohin, maka ohin liu hosi uma fukun ida ne’e, Partido Democratico ho nia diresaun tomak, hato’o parabens ba Tribunal de Recursu, nebe ho nia limitasaun oin-oin, maibe hakat ba oin nafatin,  hodi fo apresiasaun judisial ida,  nebe diak ba ohin no folin ba aban, iha prosesu dezenvolvimentu vida moris povu no nasaun Timor Leste.

Nune mos, Partido Democratico, hato’o parabens ba guvernu AMP, nebe iha duni responsabilidade moral, kualidade intelektual, no iha sensibilidade ba regras no prosedimentus legal  tuir konstituisaun RDTL, mak hodi lori Conta Geral do Estado (CGE) ba tribunal de rekursu hodi halo julgamentu.

Nai Presidente Parlametu Nasional, Nai premeiro Ministro, Maluk deputado, Ministro no Sec.Est  sira no publiku tomak mak hadomi
Liu hosi uma fukun ida ne’e, Partido Democratico haklaken nia pozisaun katak,  iha rai hanesan Republika Democratica de Timor Leste, ita tenki apela ba malu katak ,Tribunal mak tenki la’o  no hatudu dalan ba ita hotu, tuir regras no proseidmentu legal nudar konstituisaun haruka.  Parlamento Nacional no Guvernu nudar politiku, hare no fasilta iha ida-ida nia programa politika, kona ba dinamika moris povu nian, hodi dinifika no valoriza ema nudar ema, banune, bele forma sidadaun ida nebe, sai Timor nia oan, tuir nia tradisaun no kultura rasik, hodi bele hakat mundu civilizasaun nian.

Partido Democratico mos rekonhese katak nudar estado foun, ita hotu  sei infrenta hela frazilidade iha administrasaun no gestaun ukun nian. Ita seidauk iha profesionalismu naton, atu fahe no haketak buat nebe diak ba ita, no diak ba nasaun, tuir ukun no tuir bandu nudar konstituisaun haruka.  Partido Democratico  mos konsiente katak ita hotu, foin apriende atu sai ukun nain; sai Preidente da republika, sai Presidente Parlamento Nacional, sai deputado no ministro, sai administrador, no chefe suco ba ita nia an rasik.

Tamba ne’e mak Partido Democratico husu ba ita hotu, atu ita hotu bele haka’as hodi haketak  ukun no bandu  tuir dalan ida-ida nian.  Politiku sira nia papel mak kaer ukun hodi ukun nia an no nia povu, tuir dinamika moris hosi ida ba seluk. Tribunal nia papel mak tenki kaer no tara nia bandu ba ita hotu,  ba buat nebe lei la fo dalan ba ita halo,  hodi  nune, justisa no lia los, bele la’o tuir nia dalan, nudar konstituisaun haruka.

Tamba ne’e mos, maka  Partido Democratico, husu ba ita hotu, atu husik tribunal halo nia knar,  no la’o tuir nia dalan, hodi bandu ita hotu, ba buat nebe ita la bele halo tuir lei no konstituisaun. Mos husu ba ita hotu, atu husik deputado no membru guvernu sira, hare no fasilta dinamika moris povu nian, hodi tau iha ukun nebe diak ba ita hotu, diak ba AMP, diak ba opozisaun, no diak ba rai ida ne’e.

Nudar mos membru hosi AMP, Partido Democratico orgulho ba nia guvernasaun ida ne’e, tamba hamosu no hatur  ona,  mekanismu ukun nian, tuir nia kbit rasik no tuir koadru legal barak nebe sai modelu ba rai seluk, hanesan  Portal transparansia, EITI modelu Timor Leste nian, nebe lori Timor Leste nia naran, hodi hatur iha numeru 3 iha mundu, no numeru 1 iha Asia, mos,  lori Conta Geral do Estado ba iha tribunal hodi halo julgamentu, nebe, nasaun dezenvolvidu barak mak la halo hanesan ita ohin.

Ho hanoin atu valoriza esforsu hirak nebe AMP halo, mak Partido Democratico deklara katak rekuza deklarasaun politika nebe temi katak guvernu AMP, la halo desagregasaun ba Orsamento Geral Estado (OGE)  no Conta Geral do Estado (CGO). Partido Democratico rekuza deklarasaun hosi opozisaun nebe hateten katak AMP soe arbiru deit, ltamba a halo program no la halo gestaun diak hodi gere osan mina nia.

Tuir Partido Democratico, katak guvernu AMP  halo ona desagregasaun ba Orsamento Geral Estado (OGE)  no Conta Geral do Estado (CGO), nebe hakerek orsamentu ho detail, iha libru oi-oin ho nia program, iha deputado sira nia liman. Guvernu AMP halo ona desagregasaun ba Orsamento Geral Estado (OGE)  no Conta Geral do Estado (CGO), tamba ne’e maka tribunal de Recursu aprova hodi haruka mai Parlamento Nacional atu debate.

Ho razaun nebe mensiona iha leten, maka Partido Democratico konsidera katak desagregasaun nebe ke maluk deputado opozisaun sira temi, ne’e desagregasaun politika. Tamba ne’e, maka Partido Democratico husu ba deputado no membru guvernu AMP, atu loke pensamentu politiku AMP nian, hodi koloka desagregasaun politika iha debate ida ne’e, katak perguntas politika tenki hatan ho respota politika, ba sa, intermus matematiku, teknika no legal, numeru no sistema nebe guvernu AMP, tau iha Orsamento Geral Estado (OGE)  no Conta Geral do Estado (CGO), tuir ona dalan legal, tamba ne’e mak tribunal la kestiona nein disaprova.


Nai Presidente Parlametu Nasional, Nai premeiro Ministro, Maluk deputado, Ministro no Sec.Est  sira no publiku tomak mak hadomi
Intervensaun Partido Democratico, mak rohan ba ne’e, mai ita hamoris nafatin, ita nia fiar. Fiar ba ita an rasik nudar lider nebe kaer ukun no bandu, no fiar ba ita povu nudar Timor nia oan, nebe mai hosi hun ida no abut ida , iha Timor Leste ida deit. Obrigado wa’in,
Dili, 04 de Novembro 2011

Adriano do Nascimento
                                                           Chefe Bancada Partido Democratico

Tidak ada komentar:

Posting Komentar